De mythes van de Dodengang

De mythes van de Dodengang

 

Velen geloven dat de Dodengang na de oorlog bewaard is gebleven omdat het zogezegd het gevaarlijkste punt was aan het Belgische front. Dagelijks kwamen er tientallen Belgen om het leven. Twee mythes die het Legermuseum nu graag de wereld wil uithelpen.

 

Dat de Dodengang vandaag nog bestaat heeft meer te maken met een portie geluk dan met zijn specifieke karakter. Na de oorlog besluit het Ministerie van Landsverdediging immers om 25 oorlogssites te bewaren. De Dodengang is er een van. Maar nog voor een toeristische brochure gepubliceerd wordt, is een deel van deze sites al afgebroken door overijverige landbouwers of aannemers. Ook de Dodengang is in 1927 een zelfde lot beschoren, maar de Koninklijke Touring Club van België steekt er een stokje voor. De vereniging roept haar leden op om met giften de bewaring van de Dodengang veilig te stellen. De opgehaalde 100.000 Belgische frank wordt gebruikt om een geplande weg langsheen de IJzer, dwars door de Dodengang, te laten omleiden. De Dodengang is gered. In de loop der jaren maken de overige oorlogssites plaats voor havenuitbreidingen of industriezones. Dankzij zijn unieke ligging, tussen een nieuw aangelegde weg en de IJzerdijk in een landelijk gebied, wordt de Dodengang hiervan gespaard. Vandaag is het de enige overgebleven Belgische oorlogssite in de Westhoek.

Volgens een andere zeer hardnekkige overlevering die blijft standhouden, zouden in deze ene loopgraaf dagelijks tientallen doden zijn gevallen. De loopgraaf zou zijn naam niet gestolen hebben. De Dodengang, de loopgraaf waar soldaten een gewisse dood tegemoet gingen. De mythe van de duizenden Belgische doden van de Dodengang houdt hardnekkig stand. Tot nu.

Het nieuwe microhistorische onderzoek dat het Legermuseum heeft gevoerd, had als doel de geschiedenis van de Dodengang opnieuw te bekijken aan de hand van historische bronnen in verscheidene archieven. Elke oorlogsdag werd uitgeplozen op zoek naar een vermelding van de Dodengang. Dit historische onderzoek bracht een verrassende geschiedenis aan het licht. Zo kon eindelijk een lijst opgesteld worden met het aantal doden. Het gaat niet om duizenden doden zoals steeds wordt aangenomen, maar "slechts" om een 250-tal. Biografische fiches van deze doden zijn via een eenvoudige applicatie te consulteren in het Interpretatiecentrum. De doden van de Dodengang krijgen voor het eerst een naam en een gezicht.

Verder liet het nieuwe onderzoek toe duidelijk uit te maken wat er allemaal gebeurd is in de Dodengang. Van dag tot dag werd een lijst met evenementen opgesteld. Meer dan 1070 gebeurtenissen zijn nu te raadplegen in het Interpretatiecentrum in de applicatie De Dodengang van dag tot dag.